Gwefan Swyddogol yr URC
Dyfarnwyr

Dyfarnwyr Rhyngwladol

Nigel Owens

Ers i Mr D. Herbert ddyfarnu'r gêm rhwng Cymru a Lloegr nôl yn 1882, mae dyfarnwyr Cymru wedi bod yn flaenllaw yn y gêm ryngwladol.

Ymddangosodd Gwynne Walters, sy'n fawr ei barch fel dyfarnwr, ar y maes rhyngwladol gyntaf yn 1959 ac fe ofynnwyd yn aml iddo ddyfarnu yng ngemau'r Brifysgol. Fe'i dilynwyd ar y llwyfan rhyngwladol yng nghanol y chwedegau gan ddyfarnwyr o galibr Meirion Joseph.

Rhoddwyd y cyfrifoldeb o ddyfarnu yn ei gêm ryngwladol gyntaf i Clive Norling yn 1978 ac aeth ymlaen i ddyfarnu mewn sawl gêm amlwg. Profodd Derek Bevan yn gyson ei fod ymhlith y dyfarnwyr gorau yn y byd yn dilyn ei ddyrchafiad i'r llwyfan rhyngwladol. Dyfarnodd rownd derfynol Cwpan y Byd yn 1991 rhwng Lloegr ac Awstralia. Bedair blynedd yn ddiweddarach, yn 1995, roedd yn swyddog yn y gêm gynderfynol rhwng De'r Affrig a Ffrainc ac yn dilyn y gêm honno, bedair blynedd yn ddiweddarach, fe ymddangosodd ar yr un llwyfan wrth ddyfarnu'r gêm gynderfynol rhwng Awstralia a De'r Affrig.

Daliodd Bevan y record am y mwyaf o gapiau - 44 - pan ymddeolodd o rygbi rhyngwladol yn 2000. Dim ond dau ddyfarnwr - Paul Honiss o Seland Newydd a Jonathan Kaplan o Dde'r Affrig - sydd wedi goddiweddyd y record honno.

Ymhlith y 54 o ddyfarnwyr rhyngwladol Cymru mae wyth sydd wedi chwarae i Gymru (Charles Lewis, Horace Lyne, William Phillips, Billy Douglas, Tom Williams, Harry Bowen, Gwyn Nicholls a Tommy Vile); dau sydd wedi gweithredu fel trysoryddion yr Undeb (Richard Mullock a Williams Wilkins); un oedd yn ysgrifennydd (Richard Mullock) a phump ddaeth yn Llywydd (Horace Lyne, Tommy Vile, Wilf Faull, Vernon Parfitt a Gwilym Treharne). Yn fwy diweddar, gweithiodd Ken Rowlands, Clive Norling a Rob Yeman fel Rheolwyr Dyfarnwyr i URC.

Mae'r dyfarnwr rhyngwladol cyfredol, Nigel Owens, yn bumed ar restr yr holl ddyfarnwyr fu erioed, wedi dyfarnu 21 o weithiau ac mae'n nesu'n gyflym at record Meirion Joseph (22), Gwynne Walters (23) a Clive Norling (25).

© 2017 Content © Welsh Rugby Union Ltd, Statistics © SFMS Ltd, Photography © Huw Evans Agency Nodyn Cyfreithiol Dosbarthwyd gan Sotic Pwerir gan OpenText WSM